RSS
O mundo é unha invención
As cores non existen. Os olores e sabores non existen. Os sons non existen. Non existen fóra da túa mente. O que hai aí fóra é outra cousa: enerxía electromagnética, moléculas químicas e vibracións das partículas do ar. Cando algunha desas cousas é absorbida polo noso corpo -a través dos órganos dos sentidos- créase unha percepción mental que depende por completo do encéfalo receptor. Algúns bichos collemos as vibracións do ar e creamos sons, mais outros, como os morcegos, absorben as mesmas vibracións e crean imaxes. Hai animais que probabelmente creen imaxes a partir do campo magnético da Terra; parece que nós non facemos nada especial con ese magnetismo, salvo construír búsolas.
Entón, a que lle podemos chamar realidade? Cal é a relación entre o mundo que hai aí fóra e a nosa mente? Esta é unha pregunta clásica e fundamental da filosofía. Agora os seres humanos podemos comezar a dar respostas sobre a base do coñecemento que temos do funcionamento do sistema nervioso, da mente. E o rechamante é que os traballos científicos indican que unha parte importante do que percibimos é unha invención, unha creación das neuronas que levamos dentro do cranio, neuronas que teñen a misión de guiarnos dun xeito eficaz polo mundo adiante.
Como di o neurocientífico Rodolfo Llinás, os seres humanos sufrimos unha alucinación mental colectiva que serve para que entre todos nos poñamos de acordo en que o vermello é vermello. Mais en moitos casos é imposíbel que dous seres humanos se poñan de acordo coa interpretación do que teñen diante, porque esa interpretación, a construción mental que se crea, depende en grande medida de cada mente particular. Por exemplo, pode darse a curiosa circunstancia de que ante un mesmo “son” -unha mesma vibración do ar que entra polos ouvidos-, dúas persoas escoiten dúas cousas distintas dependendo do que estean a mirar, do que estea a entrar polos ollos (a isto chámaselle efecto McGurk). Outro exemplo é o da memoria: ante un mesmo feito dúas persoas poden crear recordos bastante distintos, todo dependerá desa liña difusa e fluída que se constrúe entre a realidade de fóra e a fráxil memoria.
Que é entón a realidade? Un mundo que nos envolve e do cal cada encéfalo tira unhas conclusións particulares. Creo que era Aristóteles quen dicía que a ficción é “máis verdadeira ca a historia”; agora poderíamos engadirlle que incluso é máis verdadeira ca a propia realidade.